Maneviyat BloÄŸu

Bayram yaklaÅŸtıkça kurban heyecanı artıyor. VatandaÅŸlar, kesecekleri kurbanı temin etmek için pazarları dolaşıyor. Zaman, ailelere yardımcı olmak amacıyla, kurban ibadetini bütün yönleriyle ele alan bir haber-grafik hazırladı. Kan akıtmanın dindeki yerinden hayvan kesme yöntemlerine kadar birçok konunun yer aldığı çalışma, pratik bilgiler içeriyor. Din âlimleri, bütün ibadetlerde olduÄŸu gibi kurbanda da Allah rızasının önde tutulması gerektiÄŸini vurguluyor. Hz. Peygamber Efendimiz, kurban etinin üçe taksim edilip, bir bölümünün yoksullara dağıtılmasını, bir bölümünün akraba, tanıdık ve komÅŸularla paylaşılmasını, bir bölümünün de evde bırakılmasını tavsiye ediyor. Ailenin maddi durumuna göre etin tamamı da hane halkına bırakılabilir veya kurbanın tümü ihtiyaç sahiplerine dağıtılabilir. Kurban, mümini Allah’a yaklaÅŸtırır Kurban Bayramı, Hz. Ä°brahim ve Ä°smail’den günümüze kadar, hep bir kahramanlık, fedakarlık, hasbîlik ve teslimiyet sembolü olagelmiÅŸtir. Kurban Bayramı, tıpkı orduların savaÅŸa gidiÅŸi gibi gürül gürül tekbirlerle gelir ve bir velvele olur, her yanda yankılanır. Onda hem bir mûsiki ve ÅŸiir hem de muharebelerin bin tarraka ile gürleyen hakkı ilan sesleri iç içedir. Kur’an-ı Kerim’de ‘Kesilen kurbanların ne eti, ne de derisi Allah’a (cc) ulaşır. Yaradan’a ulaÅŸan sizin takvanızdır.’ denilmektedir. Bu lütfun gerçekleÅŸebilmesi için kesilen kurban Allah rızası için kesilmeli, etleri ise yine Allah (cc) rızası için fakir fukaraya dağıtılmalıdır. Ä°badetler hikmetlerinden veya getirdiÄŸi faydalardan ziyade Allah emrettiÄŸi için yapılır. Ama onların hikmetlerini ve güzelliklerini bilmek bizim kulluÄŸumuzun bir gereÄŸi ve Allah’ın nimetlerini yâd etmek için birer vesiledir. Kurban kesmenin de Allah’ın bir emri olması hasebiyle sayısız hikmetlerinin olduÄŸunda ÅŸüphe yoktur. Kurban kesmek, öncelikle peygamberlerin babası Hz. Ä°brahim’in, oÄŸluna bedel olarak Allah’ın gönderdiÄŸi koçu kesmesi hadisesini bizlere hatırlatıyor. Hayat nimetine ÅŸükrün bir ifadesi olarak kurbanı kesiyoruz. Ayrıca ahirete bir hazırlık olması, günahlarımızın affı ve kabirle baÅŸlayan yeni bir hayat yolunda kurbanın bizi manevi bir burak gibi alıp selamete ulaÅŸtıracağını da verilen müjdeler ışığında Rabb’imizden umuyoruz. Hac Sûresi’nde (22/34) ifade edildiÄŸi gibi kurban kesmekten asıl maksat Allah’ın hatırlanması, zikredilmesidir. Zira bizim varlık gayemiz Allah’ı bilme, tanıma ve O’na yaklaÅŸmadan ibarettir. Burada Allah’a yaklaÅŸma ameliyesi adeta bir bayram olarak ilan edilmiÅŸtir. Kurban kesmenin, insan olarak hepimizin mutlaka almak zorunda olduÄŸu gıdalarla da yakından alakası vardır. Din, hayatımızın her safhasını kuÅŸatıyorsa, bizim bu yönümüze de hitap etmeli deÄŸil midir? Etin, insan için zaruri gıdalardan olduÄŸunda ÅŸüphe yok. Ama bu gıdanın herkes tarafından rahatlıkla temin edildiÄŸini söyleyemeyiz. Nafile olarak baÅŸka zamanlarda kesilen kurbanların dışında, Kurban Bayramı’nda da Müslümanlar, kestikleri bu hayvanlarla et yemekten mahrum bulunan önemli büyük bir kitleyi bu nimetten istifade ettirmektedir.

KURBANLIK ALIRKEN NELERE DÄ°KKAT EDÄ°LMELÄ°?

Kurban; koyun, keçi, sığır, manda ve deveden olur. Kurban olabilmesi için, hayvanın süt diÅŸlerini deÄŸiÅŸtirmiÅŸ olması gerekir. Hayvanın, saÄŸlıklı, azaları tam ve besili olması ibadetin sıhhati için ÅŸarttır.

Bir ya da iki gözü kör olan havyanlar kurban edilemez.

Kulağı ve boynuzunun üçte biri gitmemiÅŸ olmalı, burnu kesik olmamalı.

KuyruÄŸunun üçte biri gitmemiÅŸ ve ağır hasta olmamalı

Kesim yerine yürüyerek gidemeyecek derecede aksak olmamalı.

DiÅŸlerinin yarıdan fazlası düÅŸmüÅŸ olmamalı, dilinin büyük bölümü yerinde olmalı.

Koyun ve keçide bir, sığırda iki memesi kurumuÅŸ olan hayvan kurban edilemez.

KURBANLIK SIÄžIRIN YATIRILMASI

Yaklaşık 8 metre uzunluÄŸunda kalın bir ip önce boynuzlardan sıkıca baÄŸlanarak boyuna geçirilir.

Ardından ip hayvanın ön ayakların koltuk altından sırtına doÄŸru dolanarak baÄŸlanır.

İp sol tarafından arka kısma devam ettirerek karın ve arka ayak arasından sırta doğru dolandırılır.

Sırt kısmından uzanan iple 2 kiÅŸi kurbanı geriye çekerken önde 1 kiÅŸi kurbanın başını tutar.

Kurbanın yüzü kıbleye çevirilip ön ve arka ayaklar birbirine baÄŸlanır. Kesim tamamlandıktan sonra hayvanın içindeki kanın daha güzel boÅŸalması için ayaklardan biri (sol akra tercih edilmeli) serbest bırakılmalı. KüçükbaÅŸ hayvanlarda bir ayak baÄŸlanmayabilir.

Kesim için yapılacak dua: Kesimden önce "Allahümme hâzâ minke ve leke, inne salâtî ve nüsükî ve mahyâye ve memâtî lillâhi rabbil âlemîn. Allahümme tekabbel minna. Amin." denerek okunup kesim baÅŸladığında Çevreden bulunanlarla birlikte teÅŸrik tekbiri getirilir "Allahu Ekber, Allahu Ekber, Lâ ilâhe illâllâhu vallâhu Ekber, Allahu Ekber ve lillâhi’l-Hamd"

Kesim: Kesen kiÅŸi "Bismillahi Allahü Ekber" dedikten sonra beklemeden kurbanın boyun kısmında 3 damarı birden kesmeli.

Yön: Kurbanlık hayvan başı ve ayakları kıbleye döndürülmeli. Kesen kiÅŸinin de kıbleye yönelmesi sünnettir.

Vekalet: Kurbanın sahibi kesmeyi bilmiyor ise kesebilecek baÅŸka birini vekil tayin ederek kestirebilir. Bunun için (Allah rızâsı için bayram kurbanımı kesmeye seni vekil ettim) demesi ve kalben de niyet etmesi lâzımdır.

Kanın akması için derinliÄŸi ve geniÅŸliÄŸi yarım metre olan bir kuyu açılmalı. Ä°ÅŸ bitiminde kapatılmalı.

Hemen buzdolabına kaldırmayın

Kurban etleri, parçalar halinde temiz kaplara konulmalı ve önce güneÅŸ görmeyen serin bir yerde (14 C’nin altında) hava alması saÄŸlanarak (5-6 saati geçmemeli) bekletilmeli. Daha sonra buzdolabına kaldırılmalıdır. Kurbanlık etler henüz kesim sıcaklığında iken buzdolabına poÅŸet içinde veya hava alamayacak bir durumda büyük parçalar halinde üst üste konulursa, iç kısımları soÄŸumadığı için çok kısa sürede (2.gün) bozulma ve kokuÅŸma hatta yeÅŸillenme görülür. Böyle kısımlar kesinlikle tüketilmemeli, atılmalıdır.

KESÄ°M Ä°ÇÄ°N GEREKLÄ° BIÇAK SETÄ°

Büyük bıçak: Kesim için

Orta bıçak: Deri yüzmek için

Satır: Kemik kırmak için

Masat, Bleyi taşı

NERESÄ°NDEN NE YAPILIR?

ANTREKOT: Biftek, rozbif (Izgara, tava)

BONFÄ°LE: Biftek, turnado, ÅŸatobiryan, sulu ve sote yemekler, roti, ÅŸiÅŸ (Izgara, tava, sote usulü, fırında)

SOKUM: Roti, rozbif, tencere yemekleri, kebap, biftek, (Izgara, breze ve roti usulü, haÅŸlama, tava)

GERDAN: Kıyma, tencere yemekleri, kavurma (HaÅŸlama, sote usulü)

DÖÅž VE BOÅžLUK: Kıyma, tencere yemekleri (HaÅŸlama)

KONTRNUA: Rosto, soslu yemek, kebap, tencere yemekleri (HaÅŸlama, breze usulü, fırında)

Ä°NCÄ°K: Osobuko, salçalı ve sulu yemekler, kıyma (HaÅŸlama, breze usulü, fırında)

Eti paylaştırırken yoksulları unutmayın

Hz. Peygamber, kurban etinin üçe taksim edilip, bir bölümünün kurban kesmeyen yoksullara dağıtılmasını, bir bölümünün akraba, tanıdık ve komÅŸularla paylaşılmasını, birinin de evde bırakılmasını tavsiye etmiÅŸtir. Ailenin durumuna göre etin tamamı da evde bırakılabilir. Ancak, toplumda muhtaçların arttığı dönemde kurban etinin çoÄŸu hatta tamamı dağıtılabilir.

Deri temizlenip sonra da çok iyi tuzlanmalı

Kurban derisinin yüzümü ve muhafazası çok önemlidir. Soyum esnasında deriye zarar verilmemelidir. Deride meydana gelecek her bıçak yarası, deÄŸerini azaltacak, belki de kullanılamaz hale getirerek ekonomik zararlara yol açacaktır. Deriler 4-6 saat içinde mutlaka tuzlanmalı ve deÄŸerlendirileceÄŸi zamana kadar serin bir yerde muhafaza edilmelidir. Derinin bekletilmeden verileceÄŸi yere ulaÅŸtırılması en iyisidir. Et ve yaÄŸ kalıntılarının bulunması durumunda bu kalıntılar deriye zarar verilmeden kazınmalı, bunu takiben hemen soÄŸutulmalı ve tuzlanmalıdır.

Deri, Allah rızası için tasadduk edilmeli

Kurban kesen kimse etinden hem kendi yer, hem de baÅŸkasına yedirir. Kurbanın derisi ihtiyaç varsa evde kullanılır, yoksa tasadduk edilir. Menfaat karşılığı verilmez. Allah rızası için kesilen kurbanın derisini O’nun razı olacağı ÅŸahıs veya müesseselere vermek güzeldir.

zaman